Swoje chwalimy

Kiedy zapytano Paderewskiego, gdzie tkwi tajemnica jego powodzenia, miał ponoć odpowiedzieć, że powodzenie zawdzięcza w 1% talentowi, w 9% szczęściu, a w 90% pracy. – Praca, praca i jeszcze raz praca: oto największa tajemnica sukcesu – powtarzał wirtuoz, który potrafił ćwiczyć po dwanaście godzin dziennie. Ignacy Jan Paderewski (1860–1941), człowiek niezwykły, polityk, kompozytor i pianista nazywany największym ze wszystkich, czarodziejem klawiatury doczekał się w Bydgoszczy, z którą był związany m.in. poprzez przyrodniego brata Józefa, wybitnych inicjatyw upamiętniających jego osobę.

Krótko po odzyskaniu niepodległości, w 1922 r. powstało Towarzystwo Muzyczne im. I.J. Paderewskiego, z tym, że imię Paderewskiego przyjęto dopiero w 1986 r. Powołanie Towarzystwa przez grono muzyków i melomanów – jak dowiadujemy się z rysu historycznego – było wyrazem dążenia społeczeństwa polskiego do ożywienia i rozwoju życia muzycznego w Bydgoszczy po I wojnie światowej. W 1925 r. pianista Zygmunt Lisiecki zorganizował Miejski Instytut Muzyczny, który po dwóch latach przeobraził się w Miejskie Konserwatorium Muzyczne, stanowiące centrum życia muzycznego ówczesnej Bydgoszczy. Wokół Towarzystwa Muzycznego skupili się wybitni pedagodzy Konserwatorium (Alfons i Edmund Rezlerowie, Zdzisława i Halina Wojciechowskie, Jerzy Stefan, Felicja Krysiewicz), którzy znacznie przyczynili się do rozwoju kultury muzycznej Bydgoszczy i regionu. Oni to oraz ich następcy dbali o imię wielkiego Polaka, propagowanie jego muzyki i idei. Dziś zarząd Towarzystwa Muzycznego tworzą: Felicja Gwincińska – prezes od wielu kadencji, Maria Murawska – wiceprezes i Irmina Ziółkowska – wiceprezes. Najsłynniejszym przedsięwzięciem Towarzystwa jest Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Paderewskiego. Niewątpliwie jego laureaci stosują się do recepty Mistrza, pracując i ćwicząc latami.

Pierwsza edycja, jeszcze wtedy ogólnopolskiego Konkursu, odbyła się w grudniu 1961 r. Pianista Henryk Sztompka zanotował: „Pierwszy raz w historii muzyki polskiej jesteśmy świadkami konkursu pianistycznego, który jest wyjątkowym zjawiskiem przez program, obejmujący utwory od Chopina, poprzez Paderewskiego aż do Szymanowskiego, z tym że na czele tego programu stoi ojciec wszelkiej muzyki – Jan Sebastian Bach.” Organizatorami Konkursu byli: Ministerstwo Kultury i Sztuki, Komitet Obchodu 100 Rocznicy Urodzin Ignacego Jana Paderewskiego oraz Filharmonia Pomorska im I.J. Paderewskiego w Bydgoszczy. I miejsce zdobył wtedy Jerzy Maksymiuk. Po 25 latach do pomysłu odnowienia idei Konkursu powrócił prof. Jerzy Sulikowski, profesor Akademii Muzycznej w Bydgoszczy i Gdańsku oraz redaktor „Ilustrowanego Kuriera Polskiego” Henryk Martenka. II Ogólnopolski Konkurs Pianistyczny im. I.J. Paderewskiego odbył się w 1986 r., trzeci natomiast w 1994 r. (tym razem Towarzystwo Muzyczne było głównym organizatorem). Obecnie Konkurs ma charakter międzynarodowy, odbywa się co trzy lata. Organizatorem jest Towarzystwo Muzyczne im. I.J. Paderewskiego, przy współudziale Akademii Muzycznej im. F. Nowowiejskiego oraz Samorządu Województwa Kujawsko-Pomorskiego, Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Narodowego Centrum Kultury, Urzędu Miasta Bydgoszczy i sponsorów prywatnych. Konkurs jest członkiem Fundacji Alink – Argerich od 2004 r. oraz członkiem Światowej Federacji Międzynarodowych Konkursów Muzycznych z siedzibą w Genewie od 2010 r. Funkcję dyrektora pełni Henryk Martenka, a dyrektora artystycznego prof. Piotr Paleczny.

VIII edycja Międzynarodowego Konkursu Pianistycznego odbyła się w listopadzie 2010 r. Patronat objął Prezydent Rzeczpospolitej Polskiej Bronisław Komorowski. Jak informuje Agata Szpadzińska, asystentka dyrektora, w konkursie mogli brać udział pianiści wszystkich narodowości, urodzeni w latach 1978-1994. W maju i czerwcu 2010 r. miały miejsce eliminacje do VIII MKP w Moskwie, Londynie, Hanowerze, Nowym Jorku, Los Angeles oraz Warszawie. Pianiści, którzy nie mogli wziąć udziału w preselekcjach mogli wysłać nagranie DVD. Członkami Międzynarodowego jury byli: Piotr Paleczny (Polska, Przewodniczący Jury/dyr. artystyczny), Alexander Braginsky (USA), Andrea Bonatta (Włochy), Peter Frankl (Wielka Brytania), Bernd Goetzke (Niemcy), Choong-Mo Kang (Korea), Heinz Medjimorec (Austria), Noriko Ogawa (Japonia), Katarzyna Popowa-Zydroń (Polska), Wojciech Świtała (Polska), Michaił Voskresenskiy (Rosja).

Pianiści walczyli o pięć nagród głównych. VIII Konkurs wygrał 30 letni Rosjanin Eduard Kunz (I nagroda – 30 000 Euro). Jurorzy jednomyślnie potwierdzili wysoki poziom Konkursu, przy łącznej i niezmienionej od 2007 r. puli nagród 60 tysięcy Euro. II nagrodę zdobyła Kim Hyun Jung z Korei (15 000 Euro), III nagrodę (ex aequo) Rosjanin Sergey Redkin i Polak Michał Szymanowski (7000 Euro), zaś V nagrodę otrzymał Denis Evstyukhin z Rosji (2500 Euro). Jury rozdało szereg nagród pozaregulaminowych (pieniężnych) i specjalnych – koncerty oferowane przez partnerów Towarzystwa Muzycznego w Polsce oraz m.in. w Hiszpanii, Francji, Bułgarii, Brazylii, Rumunii, Holandii, Stanach Zjednoczonych oraz Japonii. IX Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. I.J. Paderewskiego odbędzie się w dniach 3-17 listopada 2013 r. Termin nadsyłania aplikacji minie 31 marca 2013 r.

Zainteresowani kulisami Konkursu i tajemnicą jego sukcesu mogą sięgnąć po książkę Henryka Martenki, pt. „Wielki akord” (Bydgoszcz 2008). Autor spisał swojej doświadczenia z ponad dwudziestu lat spędzonych przy organizacji tej imprezy. Tytuł wspomnień został zainspirowany musicalem M. Scorsese „New York, New York”. – To właśnie Jimmy, jazowy saksofonista, w taksówce jadąc na Brooklyn tłumaczy Francine, na czym polega jego wymarzony moment w życiu, kiedy po wielu trudach, po latach wysiłków, wybrzmiewa wreszcie upragniony akord, wszystko układa się w jakąś monumentalną harmonię. Niekiedy wydaje mi się, że z ludźmi, bez których nie byłoby mnie przy konkursach Paderewskiego, jesteśmy już bardzo blisko tego, aby zabrzmiał nam ten jedyny, cudowny, mistrzowsko skonstruowany interwał – opowiada wieloletni dyrektor Konkursu (cyt. za „Gazetą Pomorską”).

Dwa lata temu Towarzystwo Muzyczne zdecydowało się utworzyć Akademię Pianistyczną „Paderewski”, umożliwiającą młodym pianistom rozwijanie umiejętności gry z orkiestrą Mistrzowska Szkoła Letnia dla Młodych Pianistów z Orkiestrą Symfoniczną, to jedyna tego typu inicjatywa edukacyjna na świecie! Adresowana jest do uczestników międzynarodowych konkursów pianistycznych. – Celem Paderewski Piano Academy jest propagowanie osoby, twórczości i dziedzictwa I.J. Paderewskiego oraz stworzenie szansy młodym pianistom do rozwijania swoich talentów i sprawdzenia się grając z orkiestrą symfoniczną. Dlatego rok 2011 był szczególny, ze względu na obchodzoną 70. rocznicę śmierci Paderewskiego. Młodzi pianiści uczestniczyli w zajęciach z Toruńską Orkiestrą Symfoniczną pod dyrekcją dwójki dyrygentów młodego pokolenia, Jana Jakuba Bokuna (7-14.08.2011) oraz Anny Mróz (14-21.08.2011). Mieli także okazję do pracy indywidualnej z trzema światowej sławy pedagogami, obecnymi podczas PPA: prof. Ilją Schepem z Uniwersytetu Muzycznego w Kolonii, Andrzejem Jasińskim z Akademii Muzycznej w Katowicach i Robertem McDonaldem z Juilliard School w Nowym Jorku – informuje Agata Szpadzińska. Kolejna Paderewski Piano Academy odbędzie się w dniach 12-26 sierpnia 2012, aplikacje można przesyłać do 1 czerwca 2012 r.

Wielu animatorów ma nadzieję, że temat kultury, podjęty m.in. przez Bydgoskie Forum Kultury, przyczyni się do wzrost świadomości dziedzictwa kulturowego miasta. Wiąże się to także z poczuciem dumy bydgoszczan, pozytywnie oceniających własne imprezy. Historia Towarzystwa Muzycznego oraz Międzynarodowego Konkursu Pianistycznego im. Paderewskiego udowadnia, że posiadamy inicjatywę oryginalną w sali świata. Tymczasem często jest tak, jak zauważył Wincenty Pol (1807-1872) w utworze pt. „Kraj ojczysty”: Cudze chwalicie, swego nie znacie, Sami nie wiecie, co posiadacie.

Działy:

Kino Orzeł - logo200p

Jesteś tutaj: Wydania Październik 2011 Swoje chwalimy