Kształt naszej teraźniejszości

Zespół Szkół Plastycznych Zespół Szkół Plastycznych Fot. Róża Zalewska

Przeszłość pozostawia znaki

Zespół Szkół Plastycznych im. Leona Wyczółkowskiego w Bydgoszczy istnieje 70 lat. To powód do dumy i radości, a zarazem okazja do spojrzenia wstecz. W dzisiejszych czasach świętuje się jubileusze nader często i ochoczo, oddając zwykle hołdy i zasługi wieloletnim pracownikom, szczyci się ich dorobkiem i skupia najczęściej na konsumowaniu owoców wspólnego trudu. Odejdźmy choćby na chwilę od tej praktyki.

Najważniejsze pytania, do których skłania jubileusz, dotyczą mijającego czasu i przeszłości – czym są, czy istnieją realnie i wreszcie – jak istnieją. Wszystko, co się wydarza, odchodzi w tak zwany niebyt. Przeszłość jednak pozostawia niezliczone znaki, wyraziste ślady, które z racji swego istnienia należą nie do tego, co przeminęło, ale do naszej teraźniejszości. Mają zarówno materialny, jak i duchowy charakter wyrażony w tradycji. Po co wracać do historii, z pozoru tylko bezużytecznej? Dzieje się tak, ponieważ bez świadomości tego wszystkiego, co się wydarzyło i przeminęło, nie bylibyśmy w stanie zrozumieć współczesności. Z kolei bez zrozumienia teraźniejszości nie można byłoby wyobrazić sobie przyszłości. To główny powód, dla którego pamięć o zbiorowej przeszłości jest przechowywana i zasługuje na pełne pietyzmu pielęgnowanie.

Co z 70-letniej tradycji szkoły określa dzisiejszą naszą tożsamość i zasługuje na pamięć? Największą uniwersalną wartością jest wykształcenie kilkudziesięciu roczników absolwentów jako ludzi otwartych na sztukę i wartości artystyczne. To oni, mimo że często ich dalsze życie nie ma ścisłego związku ze zdobytym wykształceniem, współtworzą kulturalną atmosferę, zarówno w Bydgoszczy, jak i daleko poza nią.

Kolejną wartością istniejącą w naszej teraźniejszości, pozwalającą myśleć perspektywicznie o przyszłych zadaniach, jest zespół nauczycieli realizujących nie tylko wymogi współczesnej dydaktyki, ale otwarty wobec zmieniających się warunków, zdolny do projektowania i wprowadzania innowacyjnych form działalności. Pedagog z reguły pracuje ze świadomością ulotności przejściowego, poddawanego działaniu czasu, efektu swego wysiłku. Mimo to niezbędne jest, wymagające ciągłej waloryzacji i przemyśleń, poczucie misji.

Istotnym elementem naszej tożsamości jest obecność szkoły w życiu kulturalnym miasta i regionu. Wystawy, realizacje projektów plastycznych, plenery stwarzają możliwość wyjścia poza mury szkolne i prezentacje efektów edukacji. Pozwalają uczniom zrozumieć i w pewnym sensie także współkształtować relacje sztuk plastycznych ze środowiskiem społecznym.
Do zbiorowej tożsamości należy także miejsce w topografii miasta – budynek przy ulicy Konarskiego 2 (nie zapominamy jednak o dawnym, który służy teraz innym celom). Obiekt ten jest przedmiotem stałej troski, wymagającym coraz to nowych starań. Panuje w nim, jak twierdzą goście, niepowtarzalna atmosfera odczuwana zaraz po wejściu do niego – w hallu i klatkach schodowych, w pracowniach i bibliotece, w auli poddanej ostatnio gruntownej renowacji.

Kształt naszej teraźniejszości pozwala spokojnie myśleć o nadchodzących latach. To dzięki obecnej postaci ukształtowanej przez siedem 10-leci szkoła funkcjonuje w społecznej świadomości jako elitarna, która tworzy podstawowe elementy w komplementarnie rozumianym wyposażeniu intelektualnym i emocjonalnym setek obdarzonych plastycznym talentem młodych ludzi wchodzących w dorosłe życie.

Elżbieta Jolanta Szymańska

 


Uwaga: budowa!

Jedną z pierwszych szkół plastycznych w Bydgoszczy była Państwowa Szkoła Przemysłu Artystycznego działająca w dwudziestoleciu międzywojennym. W gronie jej wykładowców znaleźli się m.in. rzeźbiarz Jan Wysocki oraz znakomity grafik Karol Mondral – uczeń Wojciecha Gersona. W powstałej tuż po wyzwoleniu Szkole Sztuk Pięknych – późniejszym Państwowym Liceum Sztuk Plastycznych – zatrudnieni zostali wybitni twórcy kultury: artysta rzeźbiarz Stanisław Horno-Popławski i muzeolog profesor Jerzy Remer. Szkołę mieszczącą się przy ulicy Gdańskiej współtworzyli artysta malarz Tadeusz Mokrzycki, artysta grafik i typograf Stanisław Brzęczkowski oraz artysta malarz, pisarz i publicysta Marian Turwid. Ten ostatni, szczególnie zasłużony dla rozwoju kultury na Pomorzu i Kujawach, kierował szkołą do 1972 roku. W latach 1972–1988 dyrektorem Państwowego Liceum Sztuk Plastycznych im. Leona Wyczółkowskiego został doktor Alojzy Lemański – artysta rzeźbiarz. Dzięki wieloletnim staraniom dyrektora Lemańskiego szkołę przeniesiono w 1982 roku do zabytkowego budynku przy ul. Konarskiego. W 1988 roku na stanowisko dyrektora powołany został Stanisław Matuszczak – artysta malarz i grafik, kierujący szkołą do 1992 roku. Kolejnym dyrektorem Zespołu Szkół Plastycznych im. Leona Wyczółkowskiego od 1992 roku jest Elżbieta Jolanta Szymańska – historyk. W październiku 2011 roku auli szkoły nadano imię dr. Alojzego Lemańskiego.

W 2011 roku zakończony został projekt wspierany przez Urząd Marszałkowski Województwa Kujawsko-Pomorskiego „Odnowienie elewacji obiektu Zespołu Szkół Plastycznych im. Leona Wyczółkowskiego w Bydgoszczy”, współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Kujawsko-Pomorskiego na lata 2007–2013 oraz ze środków budżetowych państwa. Całkowita wartość inwestycji wyniosła 899 140 zł, w tym: środki z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego 224 785 zł oraz z budżetu państwa 674 355 zł. Beneficjentem całości projektu jest Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Neoklasycystyczna fasada szkoły, dzięki umiejętnie prowadzonym pracom konserwatorskim, odzyskała swój dawny blask, idealnie wpisując się w XIX-wieczny charakter zabudowy Śródmieścia. Całość prac wykonano przy współpracy miejskiego konserwatora zabytków i w konsultacji z Biurem Badań i Dokumentacji Zabytków.

W latach 2015–2016 przeprowadzono remont auli im. dr. Alojzego Lemańskiego. Prace remontowe sfinansowano ze środków biura konserwatora zabytków Urzędu Miasta Bydgoszczy i Centrum Edukacji Artystycznej w Warszawie. Koszt projektu wyniósł 321 764 zł, a kompleksowe prace objęły m.in. zabezpieczenie konstrukcji stropu, częściową rekonstrukcję i odnowienie elementów sztukatorskich, wymianę sieci elektrycznej, malowanie ścian.

Reprezentacyjny charakter auli z tzw. sufitem „zwierciadlanym”, półkoliście zwieńczonym oknami w układzie parzystym oraz sztukateriami wymagał od wykonawcy szczególnej dbałości o każdy detal. Całość prac remontowych i konserwatorskich prowadzono w uzgodnieniu z Biurem Miejskiego Konserwatora Zabytków w Bydgoszczy. Równolegle z renowacją auli wykonano remont kapitalny pomieszczeń pracowni fotograficznej. Pracownia fotografii cyfrowej po zakończeniu prac renowacyjnych oraz zakupieniu sprzętu komputerowego, nowych aparatów oraz studyjnych lamp oświetleniowych stała się nowoczesnym, w pełni wyposażonym studiem fotograficznym.

W ostatnich latach przeprowadzono gruntowny remont pracowni specjalistycznych usytuowanych w suterenach szkoły. Pracownię rzeźby przeniesiono do nowych, całkowicie odremontowanych pomieszczeń, uzyskując tym samym dodatkową powierzchnię dla sal lekcyjnych. Odnowiona pracownia fotografii analogowej otrzymała dodatkowy sprzęt fotograficzny. Pracownię linorytu po generalnym remoncie przeniesiono do pomieszczenia z zapleczem, wyposażając je w regały zecerskie. W ramach prac renowacyjnych w pracowni wklęsłodruku wymieniony został system oświetleniowy. W pracowniach sitodruku oraz litografii uzupełniono wyposażenie i sprzęt graficzny. W trakcie prac remontowych odnowiono również magazyn papieru.

Jerzy Wańkiewicz

Działy:

Powiązane artykuły (wg działów)

Kino Orzeł - logo200p

Jesteś tutaj: Działy BiK w podróży Kwiecień 2016 Kształt naszej teraźniejszości