Bydgoski modernizm

Bydgoski modernizm Fot. Natalia Nazaruk

Nie ma w Bydgoszczy „gotyku na dotyk”. Brakuje tu spektakularnych zabytków epoki renesansu czy baroku. Oczywiście znaleźć można w naszym mieście godne zainteresowania przykłady architektury wspomnianych okresów, jednak nie ma się co oszukiwać – nie jesteśmy pod tym względem potęgą. Czy to jednak oznacza, że architektonicznie Bydgoszcz jest nudna i przewidywalna? Absolutnie nie! Zarówno wśród mieszkańców, jak i turystów popularna stała się już secesja bydgoska, która dla wielu jest jedną z najważniejszych atrakcji miasta. Faktycznie, kamienice na ulicy Cieszkowskiego czy Gdańskiej potrafią zachwycić, a odkrywanie kolejnych secesyjnych budynków ustawionych przy mniej uczęszczanych ulicach może stać się prawdziwą przyjemnością każdego miłośnika miejskiej architektury.

Secesja to jednak wciąż nie wszystko, co Bydgoszcz może zaoferować, jeżeli chodzi o interesującą architekturę. W ostatnich latach coraz popularniejsze staje się zainteresowanie modernizmem i chociaż w tej dziedzinie prym wśród polskich miast wiodą Gdynia, Katowice czy Warszawa, to jednak i w Bydgoszczy każdy miłośnik prostych brył znajdzie coś dla siebie.

Oszczędny i surowy modernizm bardzo łatwo rozpoznać, zwłaszcza w zestawieniu z pełną zdobień, dekoracyjną secesją. Nie znaczy to jednak, że modernistyczne budynki pozbawione są znaczeń i swoistego piękna. Jeden z mistrzów tego stylu w architekturze – Mies van der Rohe – zwykł mawiać: „Less is more”, co tłumaczy się jako „mniej znaczy więcej”. Stąd też modernistyczne budynki charakteryzują się zwykle bardzo prostą, surową formą, jednak idealnie dopasowaną do funkcji, dla której są przeznaczone (z tego powodu nurt ten bywa nazywany funkcjonalizmem).

W Bydgoszczy największe zagęszczenie budynków modernistycznych znaleźć można na Sielance, gdzie wśród bogatej zieleni, w pięknych willach mieszkały miejskie elity. Jednym z najbardziej znanych i charakterystycznych budynków tej okolicy jest obecny Pałac Ślubów, zaprojektowany przez bydgoskiego architekta Jana Kossowskiego, autora także innych interesujących modernistycznych budynków, jak na przykład kamienica przy placu Wolności 7 czy świetna willa przy alei Ossolińskich 5. Warto podkreślić, że Kossowski projektował nie tylko budynki mające powstać w Bydgoszczy, ale także w Poznaniu, Toruniu czy Inowrocławiu. Z pewnością można uznać, że jego praca jest dla bydgoskiego modernizmu tym, czym projekty Święcickiego dla bydgoskiej secesji.

Wiele interesujących modernistycznych budynków znajdziemy na ulicach takich jak: Markwarta, Sielanka, Kopernika, Asnyka oraz wielu innych w tej okolicy. Jednak jednym z najciekawszych i najbardziej charakterystycznych budynków w stylu modernistycznym jest znany chyba wszystkim bydgoszczanom Dom Towarowy Jedynak przy ulicy Gdańskiej 15. Budynek ten zaprojektowany został przez architekta Ottona Waltera, który inspirował się paryskimi i berlińskimi domami towarowymi, przede wszystkim autorstwa Alfreda Messela. Do dziś Jedynak zachwyca swoją bryłą, zwłaszcza po niedawnym wyremontowaniu wnętrz i elewacji. Przykład ten pokazuje, że naprawdę warto w te budynki inwestować i włożyć trochę środków finansowych (oraz serca!) w ich renowację. Niestety, duża część przepięknych dzieł architektury modernizmu do dzisiaj nie doczekało się w Bydgoszczy remontu, którego wymagają.

Przykłady modernizmu w Bydgoszczy można mnożyć, a zadania popularyzacji wiedzy o tym nurcie w lokalnej architekturze podjęli się właściciele kawiarni Landschaft we współpracy z Wyższą Szkołą Bankową. Z ich inicjatywy odbywać się będą cyklicznie spacery „Bydgoskim szlakiem modernizmu”. Pierwszy z nich miał miejsce 20 września tego roku i koncentrował się na budynkach zlokalizowanych na Sielance. Kolejny, traktujący o początkach modernizmu w naszym mieście, odbył się 18 października. Organizatorzy zapowiadają, że to dopiero początek i przewidują wiele kolejnych spotkań i atrakcji dla wszystkich miłośników modernistycznej architektury. Dlatego też zachęcam osoby zainteresowane tą tematyką do zajrzenia na profile Bydgoskiego Modernizmu i kawiarni Landschaft w portalu Facebook – widać, że pomysłów na ożywienie zainteresowania architekturą w Bydgoszczy inicjatorom nie brakuje!

Kino Orzeł - logo200p

Jesteś tutaj: Start