Kontekst – wystawa sztuki Marcina Berdyszaka i Patrika Kovačovský’ego

Galeria Miejska bwa w Bydgoszczy, "Kontekst" – wystawa Patrika Kovačovský’ego Galeria Miejska bwa w Bydgoszczy, "Kontekst" – wystawa Patrika Kovačovský’ego

Marcin Berdyszak i Patrik Kovačovský należą do grona najciekawszych artystów średniego pokolenia Polski i Słowacji. W swej twórczości, bazującej na sztuce konceptualnej i krytycznej, odnoszą się do problemów kultury oraz kondycji współczesnego człowieka. W swej działalności posługują się różnymi środkami artystycznego wyrazu: począwszy od malarstwa, rysunków i grafiki, poprzez rzeźbę, instalację, obiekty, performance, po sztukę wideo. 

W Galerii Miejskiej bwa w Bydgoszczy do 3 maja na wystawie pt. Kontekst zobaczyć można było najciekawsze realizacje artystyczne obu twórców-przyjaciół. Wchodziły one w skład dwóch osobnych, indywidualnych ekspozycji, stanowiących jednocześnie spójną koncepcyjnie całość. Obie wystawy dotyczyły minionego okresu lat 90., kiedy to drastyczne reformy ekonomiczne przeprowadzane w krajach wschodniej Europy doprowadziły do zatracenia pierwotnej wartości ludzkiej pracy oraz jej utowarowienia.

Na wystawie Marcina Berdyszaka (ur. 1964) – artysty-pedagoga, rektora Uniwersytetu Artystycznego w Poznaniu, znalazły się różnorodne dzieła związane z kulturowymi relacjami w naszym codziennym życiu oraz zależnościami pomiędzy człowiekiem a jego otoczeniem. Do swoistej mozaiki kulturowej odnosi się praca Analfabet globalny, ukazująca cykl 18 kompozycji złożonych ze sztucznych bananów, przywodzących na myśl znaki i symbole ludów z różnych obszarów geograficznych. Nic tak naprawdę nie znacząc stanowią jedynie pozory współczesnego porozumienia, wzajemnego zrozumienia i łatwości międzykulturowej komunikacji, będącej wynikiem efektu globalizacji. Banany traktowane jako kostium kulturowy pojawiły się również w realizacji Militarfruchte z obszyciem w postaci zielonej panterki wojskowej.

W dorobku artystycznym Berdyszaka pojawiają się także instalacje wykorzystujące manekiny wraz z repertuarem ich gestów (Sztuczne zamyślenie; Asekuracja). Przebrane w odzież sprawiają wrażenie realnych postaci, których pozycje i układy nabierają nowych, pozornie wiarygodnych, lecz niejasnych znaczeń.

Na ekspozycji do wartości genderowych w kulturze odnosiła się praca w nurcie krytycznym pt. Only for Girls, zwracająca uwagę na fakt, że w dzisiejszym świecie zatarł się już podział między obszarem typowo żeńskim a typowo męskim.

Twórczość artystyczna Słowaka Patrika Kovačovský’ego (ur. 1970), absolwenta bratysławskiej Akademii Sztuk Pięknych i Wzornictwa, stanowi z kolei pewną kontynuację tradycji i niektórych europejskich ruchów awangardowych. W wielu pracach artysty można było dostrzec wpływy konstruktywizmu, ujawniające się pod postacią rozlicznych linii, kół, strzałek i trójkątów. Występują one zarówno na cyklu niewielkich podkolorowanych starodruków przedstawiających sportowców z czasów radzieckich (Sport, from Re-Interpretation series, 1997–1998), jak również na wielkoformatowych obrazach figuralnych (From Re-Interpretation series) oraz fotografiach o wątkach autobiograficznych (Private Space, 1995).

Konstruktywistyczne zamiłowanie do inżynierii i materiałów przemysłowych ujawniła praca Lost Identity (2014), w której tematem jest nieoznakowana maszyna latająca o złączonych, pokrytych patyną skrzydłach tworzących okrąg. Motywy samolotów, które wprowadza do swych dzieł, łączy niekiedy z symbolami socrealistycznej przeszłości, tworząc całkiem nową poetykę obrazu końca lat 90.

W opozycji do wielu prac zainteresowanie minimalizmem i nowoczesnymi technologiami obrazował Anuloid (2006) – monumentalny biały obiekt, przypominający kształtem pierścień napełniany nieustannie powietrzem. Sytuując się gdzieś na granicy jawy i snu odzwierciedlał w rzeczywistości niebezpieczne zdarzenie z życia artysty, które stało się z czasem niewyczerpalnym wręcz źródłem inspiracji artystycznej.

Swoistym przypisem do dyskursu Marcina Berdyszaka i Patrika Kovačovský’ego była wystawa Konteksty’90, znajdująca się w najmniejszej z sal ekspozycyjnych Galerii. Na wystawie oprócz prac Berdyszaka i Kovačovský’ego sztukę lat 90. ubiegłego wieku prezentowały realizacje: Mirosława Bałki, Rafała Jakubowicza, Leszka Knaflewskiego, Júliusa Kollera (SK), Romana Ondáka (SK) oraz Jana Želibská (SK). Wpisując się w szeroki nurt sztuki krytycznej wykazują także wyraźne inspiracje konceptualizmem (np. J. Koller, Mnichov I. II., 1991), sztuką ciała (J. Želibská, Sisters, 1999), abject artem (L. Knaflewski, Calendar, 1993) oraz minimal artem (M. Bałka, Cesta, 1992).

Kino Orzeł - logo200p

Jesteś tutaj: Działy BiK w podróży Czerwiec 2015 Kontekst – wystawa sztuki Marcina Berdyszaka i Patrika Kovačovský’ego