Śpiewać można nie tylko przy goleniu!

Z prezesem Towarzystwa Śpiewu „Halka” Krzysztofem Sową rozmawia Emilia Walczak.


Towarzystwo Śpiewu „Halka” jest najstarszym chórem męskim działającym w Bydgoszczy i jednocześnie jednym ze starszych istniejących do dzisiaj chórów amatorskich w kraju. Jego początki sięgają aż 1883 roku! Proszę przybliżyć najważniejsze epizody i nazwiska związane z historią „Halki”.
Towarzystwo Śpiewu „Halka” powstało z sekcji śpiewaczej Towarzystwa Przemysłowego, założonego w Bydgoszczy w 1872 roku przez Teofila Magdzińskiego. 3 marca 1883 roku w lokalu Brauna (obecnie przy ul. Marszałka Focha) kilkudziesięciu bydgoskich obywateli – Polaków postanowiło powołać zespół śpiewaczy. Był to chór męski Towarzystwo Śpiewu „Halka”. Wśród 12 członków-założycieli znaleźli się przeważnie samodzielni rzemieślnicy, m.in. mistrzowie krawieccy: Franciszek Witecki, Franciszek Kabaciński i Bolesław Dworkowski; mistrzowie szewscy: Kazimierz Goncerzewicz i Maksymilian Maudrych; kupcy: Hieronim Rogaliński i Ludwik Winnicki; ponadto nauczyciel Hipolit Jasiński, publicysta i wydawca gazet w Chełmnie i Toruniu Julian Prejs (występujący pod pseudonimem Sjerp-Polaczek) oraz Tomaszewski, Mężyński i Kujawski (imiona nieznane). 24 marca 1919 roku odbyło się pierwsze po wojnie walne zebranie „Halki” z udziałem 120 członków! W okresie 1920–1939 chór znalazł się pod względem poziomu artystycznego w pierwszej dziesiątce najlepszych chórów w kraju, był zapraszany do realizacji przedstawień operowych przez Teatr Miejski w Bydgoszczy. Dwukrotnie dyrygował chórem w Bydgoszczy Feliks Nowowiejski (1921 i 1927). 

W latach 1939–1945 działalność Towarzystwa była zawieszona. Sztandar Towarzystwa zabezpieczył i przechował w swoim prywatnym domu, z narażeniem życia, członek „Halki” Franciszek Pantkowski, natomiast część dokumentów chóru uratował ówczesny prezes Towarzystwa Jan Jaworski.

A po II wojnie?
Tuż po zakończeniu wojny „Halka” wznowiła pracę. W roku 1957 nawiązała współpracę z Filharmonią Pomorską. Jej ówczesny dyrektor artystyczny Robert Satanowski zaproponował chórowi współpracę w przygotowaniu kompozycji Johannesa Brahmsa Rapsodia na alt solo, chór męski i orkiestrę.
Później „Halka” prowadziła bardzo ożywioną działalność. Rocznie występowała w przeszło 30 koncertach, m.in. w Filharmonii Pomorskiej. Zespół tradycyjnie brał udział w przeglądach i konkursach chóralnych Bydgoskiego Okręgu Śpiewaczego, uzyskując w 1959 roku upragniony awans do zespołów chóralnych I kategorii, potwierdzony dwa lata później zdobyciem II miejsca kategorii I w okręgowym współzawodnictwie chórów w Bydgoszczy.
Podczas uroczystości jubileuszu 90-lecia Towarzystwa, 20 maja 1973 roku w Teatrze Polskim w Bydgoszczy chór wystąpił w składzie przeszło 50-osobowym z towarzyszeniem orkiestry Opery i Operetki w Bydgoszczy.
Po utracie protektoratu Izby Rzemieślniczej chór przeniósł się tymczasowo do siedziby Polskiego Związku Chórów i Orkiestr, a w 1998 roku otrzymał w siedzibie Towarzystwa Gimnastycznego Sokół przy ul. Toruńskiej 30 jedno pomieszczenie na cenne archiwum i miejsce dla organizowania lekcji i spotkań.
W latach 2001–2014 chór był zapraszany do Gniezna, Wyrzyska, Mroczy, Mogilna, gdzie uczestniczył w spotkaniach chórów i dawał koncerty. 125-lecie organizacji chóru poskutkowało wytężoną pracą nad organizacją jubileuszowego koncertu. Koncert pod nazwą „Święto Pieśni” odbył się w sali koncertowej Akademii Muzycznej w Bydgoszczy. Oprócz „Halki” uczestniczyły w nim zaprzyjaźnione chóry i zespoły stowarzyszone w PZChiO: „Fordonia”, „Fresca Voce”, „Harmonia” i „Dzwon”.

Co teraz dzieje się z „Halką”?
W lutym 2015 roku doszło do spotkania prezesa „Halki” z przewodniczącym Polskiego Związku Emerytów, Rencistów i Inwalidów – oddziału w Bydgoszczy, Zdzisławem Tylickim. Ustalono na nim, że chór będzie uczestniczył w spotkaniach kół tego Związku, dając krótki koncert i organizując wspólny śpiew z uczestnikami. Pierwsze dwa spotkania już miały miejsce i w odczuciu obu stron były bardzo udane. Zarząd Towarzystwa liczy, że tą drogą pozyska nowych członków do ciągle kurczącego się chóru.

Ilu członków liczy sobie obecnie chór?
Po 2000 roku obserwujemy spadek liczby członków chóru. W 2003 roku było 16 panów. W roku 2006 chór liczył 13 osób, w 2009 – 11, w 2012 – 10, w 2015 – 8. Od 2012 roku „Halkę” wspiera trzech panów z Towarzystwa Śpiewu „Dzwon” w Bydgoszczy. Z uwagi na małą liczebność i niską frekwencję na próbach, pięć lat temu zarząd chóru podjął decyzję, aby spotkania odbywały się raz w tygodniu.

Czy „Halka” jest chętna, by przyjmować w swoje szeregi młodych adeptów chóralistyki? Jak można do was dołączyć? Gdzie się spotykacie?
Gdyby tacy młodzi się pojawili, byłoby pięknie, ale w obecnej rzeczywistości to mało prawdopodobne. Średnia wieku śpiewających w „Halce” panów to 70–75 lat. Kilku najstarszych przekroczyło już 80 lat i nadal dobrze śpiewają. Chętnych do śpiewania z nami zapraszamy na próby we wtorki o godzinie 19.15 na ul. Toruńską 30 – dawne kino Adria. To naprawdę dobry sposób na spędzenie wolnego czasu dla tych panów, którzy lubią i chcieliby śpiewać, nie tylko przy goleniu lub pod prysznicem!

Co znajduje się w repertuarze Towarzystwa Śpiewu „Halka”?
Jest to kilkadziesiąt pieśni kościelnych, religijnych, patriotycznych i innych. Repertuar jest więc różnorodny, od pieśni dawnych po współczesne.

Kto jest obecnie dyrygentem chóru?
Chórem od styczna 2013 roku dyryguje pani Kaja Potrzebska – studentka bydgoskiej Akademii Muzycznej, rekomendowana na tę funkcję przez profesora Janusza Staneckiego.

Czy wydaliście jakieś płyty? Jeśli tak, to gdzie można je nabyć?
Kilka lat temu był pomysł stworzenia zbiorczej płyty chórów stowarzyszonych w bydgoskim oddziale PZChiO. Były nawet nagrania, ale płyta nie powstała.

Gdzie można panów zobaczyć i usłyszeć na żywo?
Pomimo niewielkiej liczby członków, chór co roku koncertuje kilkanaście razy. Uczestniczy w mszach w bydgoskich kościołach. Śpiewa dla pensjonariuszy dwóch Domów Opieki Społecznej w Bydgoszczy. Występuje w konkursach i przeglądach chóralnych organizowanych przez PZChiO – oddział w Bydgoszczy, którego jest członkiem.


Najbliższe plany występów chóru to:

  • 5 maja – spotkania z pensjonariuszami Domów Opieki Społecznej „Promień Życia” i „Jesień Życia”. Są to krótkie koncerty połączone ze wspólnym śpiewaniem.
  • 6 maja – zaśpiewamy w bydgoskiej Katedrze na mszy o godzinie 18, w ramach V Koncertów Maryjnych z Różą.
  • 24 maja – będziemy w inowrocławskich Solankach, w ramach corocznych Spotkań Chóralnych „Wiosna w Solankach”.
  • 31 maja – zaśpiewamy na mszy w kościele pw. Piotra i Pawła o godzinie 9.30, w ramach Musica Sacra.

 

Działy:
Więcej z tym numerze: Wymiary prawdy »

Kino Orzeł - logo200p

Jesteś tutaj: Działy BiK w podróży Maj 2015 Śpiewać można nie tylko przy goleniu!