W poszukiwaniu istoty radia

W poszukiwaniu istoty radia Fot. A. Iwaszkiewicz

Międzynarodowy Konkurs Artystycznych Form Radiowych Grand PiK 2014


Sześć kolumn głośnikowych dokoła. Na wprost – ruiny XVI-wiecznego pałacu. Z tyłu – jezioro, z góry – słońce. Jest południe. W głośnikach – eksperymentalny spektakl Polskiego Radia Pomorza i Kujaw pod tytułem W środku słońca gromadzi się popiół.

To była pierwsza tego typu prezentacja w Polsce. Sztuka radiowa zrealizowana w technologii wielokanałowej 5.1 przedstawiona w plenerze dla uczestników Międzynarodowego Konkursu Artystycznych Form Radiowych Grand PiK 2014. Słuchowisko według dramatu Artura Pałygi, w adaptacji i realizacji Marka Rzepy i reżyserii Pawła Łysaka, było kolejną propozycją Polskiego Radia PiK w poszukiwaniu nowatorskich form i technologii radiowych. W 2007 roku bydgoska rozgłośnia jako pierwsza w Polsce przedstawiła, zrealizowane na żywo z udziałem publiczności, słuchowisko pod tytułem Akropolis! Dwa lata później podobny spektakl (Mimesis) transmitowano z menonickiej chaty w Chrystkowie, a w 2012 roku – z Domu Leona Wyczółkowskiego (Wyczółkowski wychodzi z obrazu).

Tym razem eksperyment również dotyczył kilku sfer radiowego przekazu. Dramat Artura Pałygi (Gdyńska Nagroda Dramaturgiczna 2013) to opis końca świata w nawiązaniu do swoistego paradoksu naukowego. „W środku słońca jest zimno i ciemno, ponieważ zbiera się tam wystygły popiół”. Ta sugestywna metafora przypomina, że integralną częścią każdej formy życia są śmierć i zniszczenie. Radiofonizacja sztuki pozwalała, a nawet wymagała zastosowania najnowocześniejszej technologii, dzięki której odbiorca mógł poczuć się nie tylko biernym słuchaczem, ale wręcz uczestnikiem prezentowanych wydarzeń. Toteż plenerowy spektakl zrobił duże wrażenie na wszystkich uczestnikach seminarium. Większość, mimo że stanowią grono najwybitniejszych twórców radiowych, po raz pierwszy spotkała się z takim sposobem wykorzystania dźwięku przestrzennego. Zafascynowany treścią i technologią przedstawiciel HRT – Croatian Radiotelevision Ljubo Pauzin zapewnił, że dokona translacji dzieła na język chorwacki i zrealizuje go w macierzystej rozgłośni.

Międzynarodowy Konkurs Artystycznych Form Radiowych, organizowany przez Polskie Radio PiK pod patronatem Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, nie ma odpowiednika w Europie. Towarzyszące mu warsztaty sztuki radiowej również stanowią unikatową platformę wymiany doświadczeń. Seminarium w Runowie Krajeńskim zdominowały gorące dyskusje, które trwały cztery dni (15-18 września). Zgodnie z ideą konkursu: utwory może różnić gatunek, ale musi łączyć sztuka, uczestnicy dokonywali dogłębnych analiz i ocen kolejnych z dwudziestu dziewięciu nadesłanych prac. Omawiano każdy szczegół: wrażenia, sposób prowadzenia narracji, strukturę audycji, ilustrację dźwiękową, realizację, nowatorskie elementy przekazu i wreszcie artystyczną formę dzieła.

– To bardzo pożyteczne i inspirujące rozmowy profesjonalistów, którzy pracują w tej samej branży, ale dzieli ich szerokość geograficzna – stwierdził po zeszłorocznej edycji Konkursu na antenie Radio Rossii Dmitriy Nikolaev (laureat Grand PiK).

Międzynarodowy konkurs zakończyła uroczysta gala w Operze Nova w Bydgoszczy, którą prowadzili Andrzej Ferenc i Wiktoria Gorodeckaja. Wręczono nagrody przyznane przez międzynarodowe jury w składzie: Maria Wiernikowska, Andrzej Ferenc, Janusz Kukuła (przewodniczący), David Zane Mairowitz i Dmitry Aleksandrovich Nikolaev.

Główną – Grand PiK – otrzymał utwór Nieidealna piosenka Anny Dudzińskiej z Polskiego Radia Katowice w realizacji Krzysztofa Kiczka – za wnikliwe studium walki o sens życia, którego sublimacją staje się muzyka. Audycja otrzymała też nagrodę uczestników warsztatów.

Nagrody specjalne:

  • Na jednym wózku Agnieszki Czyżewskiej-Jacquemet z Polskiego Radia Lublin w realizacji Piotra Króla – za wzruszającą opowieść o oddaniu i poświęceniu, która staje się uniwersalnym przesłaniem o potędze miłości.
  • Echo pękniętych strun. Ścieżkami Ukraińskich Kobziarzy z National Radio Company of Ukraine/Channel Promin autorstwa Volodymyra Noskova i Olgi Ivanowej w realizacji Maryny Gotsevy-Skybe – za bogatą w środki wyrazu artystycznego próbę zrozumienia sztuki ukraińskiego kobziarstwa i jego dramatycznej historii.
  • Dopóki jestem Patrycji Gruszyńskiej-Ruman i Magdaleny Balcerak ze Studia Reportażu i Dokumentu Polskiego Radia w realizacji M. Balcerak – za odwagę w opowiadaniu o dramatycznym i mrocznym obliczu współczesności.
  • Ostatni Świadek Jolanty Rudnik i Andrzeja Rudnika z Polskiego Radia Koszalin w realizacji Adama Iwaszkiewicza – za wzruszającą, radiową rzeźbę człowieka, który widział to, czego nikt nigdy nie powinien widzieć.
  • Nagrodę w konkursie internetowym otrzymały Marta Antczak z Klepina i autor wybranego przez internautów utworu – Grażyna Preder z Polskiego Radia Koszalin – za Kuropatniki. Powrót do korzeni.
  • Wyróżniono też Marka Rzepę – za perfekcyjne wykorzystanie nowoczesnych form radiowej narracji w utworze pod tytułem W środku słońca gromadzi się popiół.

Wszyscy laureaci otrzymali też symboliczne jabłka.

Działy:

Kino Orzeł - logo200p

Jesteś tutaj: Działy Muzyka Listopad 2014 W poszukiwaniu istoty radia