Ekspresja, kolor, intuicja i spokój ducha – bydgoski Art Brut

Wystawa Bydgoskie Art Brut Wystawa Bydgoskie Art Brut Fot. Wojciech Woźniak, Archiwum Galerii Miejskiej bwa w Bydgoszczy

Sztuka od wieków jest nieodłączną sferą ludzkiej codzienności. Dla jednych jest doskonałym środkiem umożliwiającym zobrazowanie piękna świata zewnętrznego, dla innych zaś środkiem pozwalającym na osiągnięcie równowagi i spokoju wewnętrznego – swoistej autoterapii. 

W Galerii Miejskiej bwa w Bydgoszczy do połowy lipca można było podziwiać prace właśnie tych osób, które na przekór własnemu cierpieniu oraz odrzuceniu powodowanym zaburzeniami psychicznymi dążą do wolności, pewności i samoakceptacji.

Ich twórczość określona w XIX wieku przez Jana Dubuffeta, francuskiego artystę i handlarza win, mianem l’art brut, oznacza sztukę surową, pierwotną, nieokrzesaną oraz nieprofesjonalną, nie poddającą się współczesnym trendom i chęcią popłatności. Czynnikiem prowokującym jej powstanie jest natomiast pragnienie wyzbycia się negatywnych odczuć i emocji, a także chęć pozostawienia świadectwa własnego istnienia. Proces tworzenia nie opiera się z kolei na tradycyjnej intelektualizacji opartej na drodze doświadczenia lecz na prostocie i niezwykłości ujęcia otaczającej rzeczywistości.

Obfity zbiór prac prezentowanych w bydgoskiej Galerii pochodzi z prywatnej kolekcji Państwa Alicji i Aleksandra Araszkiewiczów, właścicieli Centrum Kultury, Higieny i Zdrowia Psychicznego oraz archiwum Warsztatów Terapii Zajęciowej „mega-ART”, prowadzonych przez artystę-malarza Stanisława Stasiulewicza. Na ekspozycji znalazły się dzieła środowiska bydgoskiego Art Brut cechujące się odmienną techniką wykonania, różnorodną tematyką i stylistyką. Pośród podejmowanych motywów odnaleźć można było portrety, martwe natury, pejzaże, sceny z życia codziennego oraz widoki miast i poszczególnych budowli. Obok kompozycji figuralnych pojawiły sie również prace zbliżające się w swej formie do abstrakcji.

W gronie twórców dzieł malarskich znaleźli sie m.in: Ireneusz Bednarczyk, Jarosław Borowski, Piotr Matuszek, Małgorzata Lehmann, Piotr Marek, Mikołaj Blachowski oraz Jacek Szwagrzyk, autor Żółtego mostu wzorowanego na słynnym dziele van Gogha.

W dziedzinie tkaniny podziwiać można było z kolei gobeliny Sławy Radtke, Marka Urbańskiego oraz Tomasza Wróbla. Oglądający dostrzec mogli również niezwykle barwne płaskorzeźby Adama Pyciora przywodzące na myśl malowane obrazy.

W wielu kompozycjach występuje wyraźna, żywa kolorystyka, prostota ujęcia, deformacja postaci, ekspresja, jak również skłonność do geometryzacji czy ornamentacji. Wartości te zastosowane intuicyjnie przypominają niekiedy naczelne cechy sztuki kubizmu bądź ekspresjonizmu. Jednakże wszystkie zaprezentowane na wystawie dzieła twórców z kręgu Art Brut mimo ogromnej różnorodności, łączy jedno – pragnienie „ukojenia duszy”, które staje się najważniejszym celem tworzenia.

Działy:

Powiązane artykuły (wg działów)