Barwna nasza historia

Wśród reprodukcji zamówionych do pierwszej bydgoskiej serii kopii polskich sztandarów historycznych, znajdzie się m.in. Chorągiew Naczelnika Państwa Wśród reprodukcji zamówionych do pierwszej bydgoskiej serii kopii polskich sztandarów historycznych, znajdzie się m.in. Chorągiew Naczelnika Państwa

Pod flagą biało-czerwoną, biało-amarantową, a czasem nawet pod banderą…piratów! – Powstaje „latająca wystawa historyczna”, której pierwsze elementy chcemy zaprezentować podczas tegorocznego Święta Niepodległości.

„Archiwum B.” Miejskiego Centrum Kultury to pracownia, która chętnie włącza się w obchody oficjalnych rocznic, świąt, zawsze szukając niebanalnego spojrzenia na historię regionalną lub ogólnopolską. W listopadzie wchodzimy w kolejną, naprawdę barwną opowieść…

Pomysł dojrzewał we mnie od kilku lat: szansa na realizację pojawiła się wraz z ofertą firm specjalizujących się w produkcji flag komercyjnych, nadrukowywanych na różnorakich materiałach. A dlaczego ową tanią, dostępną technologią nie sporządzić serii replik flag czy bander istniejących w historii Polski? Powstałaby ciekawa prelekcja, barwnie ilustrowana, obrazowa… Dotąd każda myśl o stworzeniu takiej kolekcji rozbijała się o barierę kosztów – repliki wyszywane, haftowane, choć na pewno piękne, są poza zasięgiem większości instytucji czy stowarzyszeń. Reprodukcje maszynowe możemy zaś uznać za symbol obecności danego sztandaru czy flagi, rekwizyt w dyskusji, zalążek serii, którą każdego roku, przy okazji świąt narodowych, rocznic, można rozwijać i pomnażać. Pierwsza wystawa pod hasłem „Barwne nasze dzieje” prezentować będzie 10 reprodukcji flag i zaprezentuje się bydgoszczanom już 10 oraz 11 listopada (pierwszego dnia „barwna lekcja” w hallu MCK w samo południe, dzień później prezentacja flag w Ostromecku). Potem może spełniać swe zadanie „latającej ekspozycji”, prelekcji, którą można zaprosić do szkoły czy innej instytucji kultury… Jesteśmy otwarci na propozycje, zaproszenia…

Czy koniecznie amarant?

Wszystko ma nam uzmysłowić bogactwo barw narodowych, jakie towarzyszyły i towarzyszą polskiej państwowości poprzez wieki. Współczesna flaga biało-czerwona miała bowiem swoich poprzedników i „towarzyszy” w postaci rozmaitych chorągwi, proporców, sztandarów, flag brackich itp., będących świadectwem rozwoju polskiej heraldyki, tradycji, myśli narodowej. Dzieje naszych barw są niejednokrotnie zaskakujące! Wspomnijmy tylko takowe przypadki: u progu niepodległości za symbol państwowy obwołano flagę biało-amarantową. Amarant miał symbolizować dostojeństwo i być może także barwę krwi „za wolność dotąd przelanej”. Kolor czerwony wyszedł z czasem, jako swoiste rozwiązanie kompromisowe. Amarant był po pierwsze trudno dostępny, po drugie zaś jak każdy „egzotyczny” kolor budził niekończące się spory – jest ten odcień amarantem właśnie, czy też nie? – zastanawiano się w sklepach, w farbiarniach i pod flagowymi masztami… Czerwień wybawiła z kłopotu.

Sztandar – pułapka

Druga pasjonująca przypowieść dotyczy słynnego dwujęzycznego sztandaru – transparentu, którego inspirację przypisuje się Joachimowi Lelewelowi. Wokół wyrazistego, czerwonego Krzyża, rozmieszono hasło „W imię Boga za naszą i waszą wolność”. Rewers sztandaru powtarzał to dokładnie, lecz po rosyjsku. Polskich symboli narodowych na tym sztandarze zaniechano. Pominięto je celowo, z rozmysłem: w czasie powstania listopadowego, a niektóre źródła mówią także o powstaniu styczniowym, takiż sztandar stawał się ważną bronią psychologiczną. Jak żołnierze każdej armii, Rosjanie polowali na barwy i symbole przeciwnika. Z powstańczych redut chętnie uprowadzano więc sztandary z czerwonym krzyżem i pokazywano je jako trofeum. Na własną zgubę; hasło bez polskiej symboliki narodowej miało taką samą moc oddziaływania na Polaków jak i na Rosjan. Rosyjscy poddani cara także potrzebowali wolności, o czym przypominali sobie dzięki polskiemu sztandarowi – fortelowi. Być może niejeden sołdat zdezerterował wskutek działania naszej niezwykłej broni psychologicznej?


Zainteresowanych darmową wystawą i prelekcją na temat narodowych barw zapraszam do kontaktu pod numerem telefonu: 503 584 840.

Działy:

Kino Orzeł - logo200p

Jesteś tutaj: Start