Muzeum (7): Zasłużeni pracownicy

Czesław Potemski Czesław Potemski Fot. archiwum Muzeum Okręgowego im. Leona Wyczółkowskiego w Bydgoszczy

Z okazji jubileuszu 90-lecia Muzeum Okręgowego im. Leona Wyczółkowskiego w Bydgoszczy warto przypomnieć sylwetki byłych dyrektorów i niektórych długoletnich pracowników tej instytucji, których działalność odcisnęła piętno na rozwoju tej placówki Kontynuujemy prezentację.


Czesław Potemski (22 VII 1932 – 12 V 1986) był wieloletnim kierownikiem Działu Archeologii w bydgoskim muzeum, a także jego dyrektorem w latach 1982-1985).

Od 1950 do 1953 roku, w latach 1950-1953 studiował historię kultury materialnej w UAM w Poznaniu podejmując jednocześnie pracę w Muzeum Archeologicznym w Poznaniu, a następnie IHKM PAN. Systemem eksternistycznym kontynuował studia z zakresu prahistorii na UAM do roku 1959. W 1953 roku powierzono mu organizację Działu Archeologii w Muzeum Okręgowym w Bydgoszczy, powołując go na stanowisko kierownika tegoż działu. Prowadził badania na wielu stanowiskach archeologicznych na terenie Kujaw, Pałuk, a przede wszystkim Krajny. Na szczególne podkreślenie zasługują wykopaliska na obiektach pradziejowych w Bydgoszczy-Pałczu, w Bydgoszczy przy ul. Przemysłowej i Łowickiej, Koziej Górze, Toninku, Hucie oraz grodziskach wczesnośredniowiecznych w Fordonie, Strzelcach Dolnych, Więcborku, Myślęcinku (Zamczysko). Specyfika pracy archeologa w muzeach okręgowych i regionalnych wymaga dużej elastyczności i prowadzenia badań na stanowiskach z różnych okresów archeologicznych i historycznych. Z tym zadaniem Czesław Potemski poradził sobie znakomicie. Do współpracy zaprosił archeologów z innych ośrodków. Byli to badacze zajmujący się określonymi wycinkami pradziejów i średniowiecza. Ta kooperacja pozwoliła na prowadzenie badań na poziomie ośrodków akademickich, zgodnie z wypracowanymi i przyjętymi w Polsce standardami. Umiejętność współpracy naukowej potwierdzają współautorskie publikacje z wieloma naukowcami. Opublikował ok. 100 prac naukowych i popularnonaukowych, wiedzę archeologiczną popularyzował poprzez liczne informacje prasowe, prelekcje i wystawy objazdowe. Na szczególną uwagę zasługuje opracowanie najdawniejszych dziejów regionu pt.: Pradzieje Bydgoszczy i powiatu bydgoskiego. Był współautorem monografii Szubina, Nakła, Pakości, Koronowa. Z jego inicjatywy powstało też szereg wystaw archeologicznych, m.in.: Najdawniejsze dzieje z ziemi bydgoskiej, Sztuka starożytna, Pradzieje regionu bydgoskiego.

Koledzy i współpracownicy wspominają go jako człowieka życzliwego, serdecznego, towarzyskiego. Pozytywne cechy charakteru spotkały się z akceptacją, zaufaniem, oddaniem pracowników muzeum, którzy poniekąd przyczynili się do powierzenia mu funkcji kierowniczej. Na stanowisko dyrektora powołany został przez władze wojewódzkie, ale wybrany w głosowaniu przez załogę. Jako dyrektor pozostał przyjacielski i wyrozumiały, jednakże wymagający, przecież sam miał niemały dorobek zawodowy. Jako włodarz placówki kontynuował rozwój muzeum o profilu historyczno-artystycznym. Rozwinął szeroką działalność upowszechnieniową, przez co zjednał dla muzeum wielu przyjaciół, którzy potem często stawali się darczyńcami, a przekazane przedmioty przyczyniły się do podniesienia atrakcyjności niejednej ekspozycji. Ciągle rozwijała się, licząca się już wtedy w kraju, bydgoska kolekcja sztuki współczesnej. Wiele miejsca w swoim życiu poświęcił pracy społecznej. Był założycielem, a od 1966 roku do 1981 prezesem bydgoskiego oddziału PTAiN. W latach 1977-1981 z muzeum oddelegowany do pracy związkowej. Pełnił wówczas funkcję sekretarza Zarządu Okręgu Związku Zawodowego Pracowników Kultury i Sztuki w Bydgoszczy oraz prezesa Okręgowej Sekcji Muzealnej. Był członkiem BTN, TMMB i PZPR. Wyróżniony orderami, medalami i odznaczeniami państwowymi, m.in. Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, Medalem 40-lecia PRL, medalem Zasłużony dla Archeologii Polskiej, odznaczeniem Zasłużony Działacz Kultury.

Wojciech Kuczkowski – wieloletni pracownik i kierownik Działu Archeologii w Muzeum Okręgowym im. Leona Wyczółkowskiego. W muzeum zatrudniony od 1967 do 2004 roku. Przed studiami krótko pracował jako nauczyciel w szkołach podstawowych w Żernikach i Kaczkowie. Archeologię studiował na Uniwersytecie Adama Mickiewicza w Poznaniu. Po ukończeniu studiów w 1965 roku podjął pracę w Muzeum Pomorza Zachodniego w Szczecinie. W roku zakończenia obchodów Millenialnych został oddelegowany do Cedyni. Tam czuwał nad zorganizowaniem nowej placówki muzealnej i wyeksponowaniem grodziska wczesnośredniowiecznego. Przeszedł wszystkie szczeble kariery muzealnej od asystenta do kustosza, a od 1977 roku pełnił funkcję kierownika działu.

W pracy zawodowej najbardziej zaangażowany w badania cmentarzysk tzw. ludności kultury pomorskiej. Prowadził wykopaliska m.in. w: Bydgoszczy, Mroczy, Osieku, Wielu, Orlu i na wielu innych stanowiskach, głównie na Pojezierzu Krajeńskim. Z jego inicjatywy, na terenie prowadzonych wykopalisk w Osieku nad Notecią, powstał skansen archeologiczno-etnograficzny. Instytucja działa do dziś, a jej rozwój został ukierunkowany na kulturę ludową. Był autorem wystaw, na których prezentował zabytki i poruszał zagadnienia związane z życiem i wierzeniami społeczności z wczesnej epoki żelaza (VI-IV w przed Chr.), np. Prasłowiańskie cmentarzysko w Osieku n/Notecią, Prasłowiańskie cmentarzysko w Bydgoszczy, Z pradziejów wschodniej Krajny, Popielnice twarzowe. Wyniki swoich prac publikował w naukowych wydawnictwach archeologicznych, ale chętnie zamieszczał artykuły o ciekawych odkryciach w prasie. Na uwagę zasługują artykuły zamieszczone w takich branżowych wydawnictwach jak Komunikaty Archeologiczne, Pomorania Antiqua, Rocznik Nadnotecki. W latach 70-tych XX wieku zaangażował się w prace Bydgoskiego Oddziału PTAiN, który w 1972 roku zorganizował w Bydgoszczy ogólnopolski zjazd swoich członków.

Niemal przez cały okres pracy zawodowej zaangażowany w działalność związkową. Jako związkowiec wielokrotnie stawał w obronie pracowników, co sprawiało, że był postrzegany przez kolejnych dyrektorów jako „typ niepokorny”. To nie ułatwiało ścieżki awansu, a czasami utrudniało wykonywanie czynności zawodowych o większym zasięgu. Spełniał się jako tzw. archeolog terenowy z pasją gawędziarza.

Zaangażowany w pracę społeczną i kulturalną był wielokrotnie nagradzany i odznaczany.

Opracował: Józef Łoś

Działy:
BIK

BIK

Kino Orzeł - logo200p

Jesteś tutaj: Wydania Październik 2013 Muzeum (7): Zasłużeni pracownicy